Archief voor juli, 2011

Life will Never be the Same Again – Peter Hoeve

Wat kunnen we leren van ‘Het Grote Nieuws’ afgelopen weekend? Het nieuws dat er nooit meer nieuws zal zijn? Althans geen ‘News of the World’ oude stijl. Rupert Murdoch heeft zijn knopen geteld en de stekker eruit getrokken. Na 168 jaar trouwe dienst heeft hij zijn krant binnen een week bij het oud papier gegooid. Gewoon zo, alsof het om een oud brood ging. Een aantal mensen verliezen nu hun baan en de abonnees hun krant. Maar de schietschijf van politici en actievoerders is verdwenen. De lont is uit het vuur gehaald en de crisis lijkt voorlopig bezworen.

Murdoch is een ervaren sluwe vos en een succesvol zakenman. Hij weet als geen ander wat het betekent als je op de golven wilt surfen om zo het onderste uit de kan te kunnen halen. Soms krijg je daarbij de deksel op de neus, zoals nu met zijn News of the World. Meestal trekt hij die neus net op tijd weg en beperkt hij de schade om weer op zoek te gaan naar de volgende investering. Waarschijnlijk blijft de schade voor zijn media imperium nu beperkt tot het versneld afschrijven van deze inkomstenbron. Hij heeft zijn verlies genomen en gaat verder.

Vergelijk dat nu eens met Hosni Mubarak in Egypte en Moammar Mohammed al-Qadhafi in Lybië. In tegenstelling tot News of the World bestaan Egypte en Libië nog steeds en hebben zij nog een toekomst voor zich van misschien wel meer dan 168 jaar. Maar de macht van Mubarak en al-Qadhafi is in een paar weken gebroken dan wel gedecimeerd tot een fractie van wat het vorig jaar nog was. Blijkbaar zijn zij niet gewend om als ondernemers soms hun verlies te nemen en opnieuw te beginnen. Zij hadden als ouderwetse idealisten hun identiteit verbonden met de zaak, in dit geval met de glorie van hun land of in ieder geval met de portemonnee van hun eigen stam of familie …

Brand New Day?

En wat zegt het over onze tijd dat het ene ontevreden volk binnen 18 dagen zijn dictator kan afzetten en het andere ontevreden volk binnen twee weken een eeuwenoude krant het voortbestaan onmogelijk kan maken? Blijkbaar zijn authenticiteit, transparantie, maatschappelijke verantwoordelijkheid en klantgerichtheid de rijzende sterren in de wereldwijde (!) normatieve waarden hiërarchie. En we zien dat eeuwenoude instituties onder een toenemende druk staan om hun legitimiteit en toegevoegde waarde onder deze sterren te bewijzen.

Als eindgebruikers hebben we van de diverse instituties die we ‘rijk zijn’ uiteenlopende namen gekregen als: het volk, de inwoners, consumenten, klanten, cliënten, rekeninghouders, patiënten, gevangenen, subjecten en zelfs klapvee. Maar hoe we ook worden genoemd, we zien de laatste tijd dat velen in toenemende mate samenwerken via (oude en) nieuwe media om de instituties te beproeven op hun authenticiteit en maatschappelijke verantwoordelijkheid. En waar nodig worden deze samen met transparantie en klantgerichtheid afgedwongen.

En soms gaat dat dus via een buigen of barsten scenario dat zich binnen enkele dagen ontvouwt. Als het volk mort, is het voor discussie te laat. Als de vuile was op straat ligt, ben je als institutie afhankelijk van de genade van de eindgebruikers … en terecht. De instituties zijn immers opgezet voor de eindgebruikers en hun primaire doel was toch niet om zichzelf koste wat kost in stand te houden? In deze TED Talk – Instituties versus Samenwerken uit 2005 (!) trekt Clay Shirky dit laatste echter in twijfel. Instituties vinden het volgens hem moeilijk om zichzelf als een obstakel te zien. Volgens hem staan we daarom voor een maatschappelijke omwenteling, vergelijkbaar met die welke de uitvinding van de boekdrukkunst veroorzaakte!


Veel oude instituties voelen wel degelijk de druk om zichzelf opnieuw uit te vinden. En bijna overal is wel iets te verbergen. En alle lijken lijken vroeger of later uit de kast te komen, via ex-medewerkers, speurende concurrenten, of doorvragende eindgebruikers. Het wachten is dus, na Egypte, het Midden Oosten en News of the World, op de eerste multinationals die onverwacht en binnen een paar dagen of weken de poorten noodgedwongen moeten sluiten door maatschappelijke druk. En met Shirky mogen we ons afvragen of het niet onvermijdelijk is dat het grootste deel van onze economische wereld vanaf nu op de schop gaat en er een bijltjesdag komt voor de meeste multinationals.

Advertenties